دو کلمه حرف حساب

دو کلمه حرف حساب

ای پسر! سخنگوی باش ولیکن دروغگوی مباش و خود را به دروغ‌گویی معروف مکن؛ و به راستگویی معروف باش تا اگر وقتی به ضرورت دروغی گویی از تو بپذیرند!

«قابوس‌نامه»
«در نیک‌ و بد سخن گفتن»

۱۳۲ مطلب با موضوع «کتاب نگاری» ثبت شده است

چند وقت پیش ویدئویی دیده بودم از نیل دگرس تایسون، فیزیکدان امریکایی که به شوخی و طنز درحال توضیح دادن مسئله‌ای بود که قطعاً همه ما یکبار به اون فکر کردیم. مسئلۀ وجود موجودات فرازمینی. در اون ویدئو تایسون مقایسه‌ای بین هوش انسان و شامپانزه که از لحاظ ژنتیکی شباهت زیادی به انسان داره انجام میده و میگه: "شامپانزه‌ها درواقع نزدیک‌ترین خویشاوندهای ژنتیکی ما انسان‌ها هستند. دی‌ان‌ای انسان و شامپانزه دارای نود و هشت و خورده‌ای درصد اشتراکه. خب داستان اینجاست. دقیقاً به خاطر همون یک درصد باقی‌مونده، به خاطر همون یک درصده که هوش انسان‌ها کاملاً با شامپانزه‌ها متفاوته. باهوش‌ترین شامپانزه‌ها در نهایت قادر هستن یک سری پازل‌های ساده انسانی رو یاد بگیرن و حل کنن. و به عنوان مثال روی تکه‌ای کاغذ یک نقاشی سادۀ ساده بکشند. کارایی که بچه‌های سه چهار سالۀ ما قادر به انجام اونا هستن. خب حالا برپایه این مقایسه، بیایم فرض کنیم موجوداتی فرازمینی وجود دارن که فقط یک درصد از لحاظ ژنتیکی ازما برتر هستن. چیز بعیدی نیست. درست مثل اتفاقی که بین انسان و شامپانزه افتاده. باهوش‌ترین انسان‌های روی کره زمین نهایتاً تونستن فضاپیما بفرستن به سمت فضا و تلسکوپ‌هایی طراحی کنن که قادر باشه تصاویری از جهان هستی تهیه کنه. کاری که با این حساب احتمالاً بچه‌های سه سالۀ موجودات فرازمینی از عهدۀ اون بر میان! و درواقع کاردستی مدرسه‌شون حساب میاد. حالا تصور کنین ما انسان‌ها با این تکنولوژی به دنبال این هستیم که با چنین موجوداتی ارتباط برقرار کنیم." 

فکر کردن به این مثال تایسون طنز تلخی رو توی ذهنم تداعی می‌کنه. سرگذشت خط‌ستان، پختستان و حجمستان در این رمان که نوشتۀ ادوین ابوت هست بی‌شباهت به این مثال تایسون نیست.  بعد از اینکه خوندن کتاب تمام شد بی‌اختیار یاد تایسون و این ویدئو افتادم. 

 پختستان داستان چهارگوشیه که یک روز بر حسب اتفاق از فضای مسطح(پختستان) خارج میشه و وارد فضای سه‌بعدی(حجمستان) میشه. جدا از بحث نمادگرایانه کتاب، خود رمان هم ارزش خوندن داشت و خوندنش پیشنهاد میشه. فقط اینکه نسخۀ کاغذی نداره. باید فایل pdf بخونید.

لینک ویدئو سخنرانی نیل دگرس تایسون با عنوان "از فلسفه تا بعد" 

۱۷ نظر موافقین ۴ مخالفین ۰ ۱۲ خرداد ۹۷ ، ۱۲:۴۹
آقاگل ‌‌

بیشتر شاهنامه را با رستم و جنگ‌آوری‌های او می‌شناسیم. اما شاهنامه داستان‌های دیگری نیز دارد. از جمله اینکه داستان عاشقانه هم دارد. یکی از همین داستان‌ها، داستان عاشق‌پیشگی زال و رودابه است. رودابه، دختر شاه سمنگان، پادشاه کابل و از تیرۀ ضحاک‌ماردوش است.فردوسی به قدری در داستان‌سرایی و توجه به ریزه‌کاری‌های عاشقانه هنرمند است که کوچکترین جزئیات را به بهترین شکل در دل داستان آورده است.

وصال زال و رودابه
 
یکی از ویژگی‌های مهم در داستان‌های عاشقانۀ کهن این است که دو دلباخته تنها از راه گوش و بی‌آنکه یکدیگر را ببینند، دل از دست می‌دهند. نکته‌ای که در داستان زال و رودابه هم وجود دارد. در ابتدا این زال است که در مهمانی دربار مهراب وصف رودابه را از یکی بزرگان می‌شنود و حالتی به او دست می‌دهد که دلش به جوش و خروش می‌افتد و هوش از سرش می‌رود:
براورد مر زال را دل به جوش
چنان شد کز او، رفت آرام و هوش
شب آمد؛ پراندیشه، بنشست زال
به نادیده بر، گشت بی خورد و هال
و بعد نوبت دل‌باختن به رودابه می‌رسد؛ که از مهراب می‌خواهد تا وصف زال را برایش بگوید. توصیفات مهراب چنان بر جان و دل رودابه اثر می‌کند که او هم ندیده دل به زال می‌بازد. 
چو بشنید رودابه آن گفت و گوی
بر افروخت و گلنارگون کرد روی
دلش گشت پر آتش، از مهر زال
وز او، دور شد خورد و آرام و هال
 
دریافت (بخش از قطعۀ زال و رودابه با صدای همایون شجریان عزیز از آلبوم سیمرغ)
 
س.ن: یکی از بهترین روایت‌‌گونه‌هایی که به نثر از روی شاهنامۀ فردوسی نوشته شده بدون شک کتاب "برگردان روایت‌گونه شاهنامۀ فردوسی" از سیّدمحمّد دبیرسیاقی است. کتاب توسط نشر قطره چاپ شده و در حدود پانصد صفحه دارد. نثر روان و امانت‌دار بودن نسبت به متن اشعار مهم‌ترین ویژگی این کتاب است. پیشنهاد می‌کنم بخرید، بخوانید و لذّتش را ببرید.
۱۸ نظر موافقین ۷ مخالفین ۰ ۲۵ ارديبهشت ۹۷ ، ۱۵:۵۸
آقاگل ‌‌

به کمک دو نفر از دوستان بیانی، خانم آسوکا و خانم هلیا استاد، کتاب‌هایی که در پست‌های قبل معرفی شده بود را دسته‌بندی کردیم. در دسته‌بندی‌ها سعی شده علاوه بر اسم کتاب و نویسنده و مترجم، اسم ناشر و توضیحی کوتاه در مورد هرکتاب نیز گنجانده شود. بدون اغراق می‌گویم؛ لیست خیلی خوبی است برای آن‌هایی که می‌خواهند کتاب‌های خوب و برگزیده‌ای را بخوانند. مهم‌تر اینکه سلیقه فردی در تهیه فهرست‌ها دخلیل نبوده و کتاب‌ها با معرفی تعداد افراد بسیاری جمع‌آوری شده است. البته این به‌معنای کامل بودن آن‌ها نیست. چون تعداد کتاب‌ها خوب از تعداد همه کتاب‌خوان‌های جهان هم بیشتر است. و مطمئناً خالی از اشکال هم نیستند. قطعاً در آینده برای تکمیل این فهرست و بهتر کردنش با کمک دوستان، تلاش بیشتری خواهیم کرد.

فهرست اول:

نسخه word

داستان‌ها و رمان‌هایی از نویسندگان ایرانی که باید خواند.

نسخه pdf

داستان‌ها و رمان‌هایی از نویسندگان ایرانی که باید خواند.

فهرست دوم:

نسخه word
داستان‌ها و رمان‌هایی از نویسندگان خارجی‌ که باید خواند.

نسخه pdf

داستان‌ها و رمان‌هایی از نویسندگان خارجی‌ که باید خواند.

فایل اکسل گزیده‌ی فهرست اول و دوم:

فایل اکسل، گزیده‌ی رمان‌های ایرانی و خارجی به تفکیک

فهرست سوم:

نسخه word
کتاب‌های عمومی که خواندنشان مفید است.

نسخه pdf

داستان‌ها و رمان‌هایی از نویسندگان خارجی‌ که باید خواند.


و اینکه خواهشمندم در بازنشر این لیست‌ها در وبلاگ، گوگل پلاس، تلگرام، سروش، بله، جیمیل یا هرجایی که فکر می‌کنید می‌تواند برای فرد یا افردی مفید باشد(با منبع، بی‌منبع، یا هرطور که صلاح می‌دانید) به‌شدت بکوشید!

+پی‌نوشت موقت:

روز پنجشنبه، همراه بچه‌های رادیوبلاگی‌ها ساعت یازده و سی دقیقه صبح در نمایشگاه کتاب منتظرتون هستیم! (اطلاعات بیشتر در وبلاگ رادیو)

۳۴ نظر موافقین ۷ مخالفین ۰ ۱۱ ارديبهشت ۹۷ ، ۱۷:۰۰
آقاگل ‌‌

خب در کنار رمان‌ها و داستان‌ها، گاهی اوقات هم کتابایی می‌خونیم که در این دو دسته نمی‌گنجه. ولی خوندنشون بی‌فایده نیست. موضوعشون ممکنه هرچیزی باشه. بستگی به علاقه افراد داره. می‌تونه یک کتاب در زمینه روان‌شناسی باشه؛ یا در زمینه علوم انسانی؛ یا حتی فوتبال یا جامعه‌شناسی یا فلسفه یا دین یا موسیقی یا هر موضوع دیگه‌ای. 

مثلاً پیشنهادای خودم در هر دسته موارد زیره:

روانشناسی: هنر شفاف اندیشیدن-رولف دوبلی (معرفی کاملش در وبلاگ رادیو)

علوم انسانی: کتاب جستاری چند در فرهنگ ایران دکتر مهرداد بهار، این چند روز در حال خوندنش هستم و فوق‌العاده جذاب و دوست داشتنیه این کتاب. کتاب درواقع مقالاتی از دکتر مهرداد بهار هست که در مورد اساطیر ایران، شاهنامه، ورزش باستانی، نوروز و جشن‌های ملی و ... صحبت کرده. متن کتاب خیلی ساده و قابل فهمه. و مهمتر از همه اینکه مقالات به‌صورتی کاملاً علمی و مستند نوشته شده. در کل خوندنش خالی از لطف نیست.

فوتبال: در زمینه فوتبال چندتا کتاب می‌تونم پیشنهاد بدم که حتی غیرفوتبالی‌هاهم ازش لذت ببرن. قطعاً اولی کتاب فوتبال علیه دشمن سایمون کوپره و دومی روزی روزگاری فوتبال از حمیدرضا صدر عزیز. نگاه هر دو کتاب به فوتبال، از منظر تاریخی و جامعه‌شناسانه است. حتی اگه اهل فوتبالم نباشید از کتاب اول قطعاً لذت خواهید برد.

جامعه شناسی: در زمینه جامعه شناسی قبلاً یک پست خیلی خوب از وبلاگ هشت حرفی سراغ داشتم. ولی اگه روزی روزگاری خواستید در مورد جامعه‌شناسی مطلبی بخونید با کتاب مختصر و مفید نشر ماهی شروع کنید. نوشته استیوبروس درکل این مجموعه مختصر و مفید نشر ماهی فوق‌العاده دوست‌داشتنی است. به غیر از کتاب جامعه‌شناسی، کتاب اساطیر(رابرت سیگال) و انسان شناسی اجتماعی و فرهنگی(جان ماناگن و پیترجاست) رو هم از این مجموعه خوندم و راضی بودم. کتاب به‌صورت مختصر به بررسی نظریات جامعه‌شناسی و علم جامعه‌شناسی پرداخته. و از هر نظر کتاب خوبی برای شروعه.

تاریخ: خیلی وقت قبل از مترسک(هرکجا هست خدایا به سلامت دارش) پرسیده بودم کتاب تاریخی که به‌طور مختصر به بررسی تاریخ ایران پرداخته باشه چی بخونم؟ و اون کتاب چکیده تاریخ ایران از حسن نراقی رو پیشنهاد داد. کتابی که به‌صورتی کلی و با متنی ساده به بررسی تاریخ ایران پرداخته و به‌نظر من کتاب کاملی بود.

در زمینه موسیقی کتابی سراغ ندارم. و اینجاست که لازمه از دانسته‌های هم‌دیگر استفاده کنیم. 

پس در هر زمینه‌ای کتابی خوندید، و فکر می‌کنید خوندن اون کتاب برای دیگران هم می‌تونه مفید باشه؛ خواهش می‌کنم در زیر این پست با ارائه کمی جزئیات به معرفی اون بپردازید.

۲۵ نظر موافقین ۴ مخالفین ۰ ۰۶ ارديبهشت ۹۷ ، ۰۸:۵۸
آقاگل ‌‌

از رمان‌ها و داستان‌های ایرانی که بگذریم، می‌رسیم به رمان‌ها و داستان‌های نویسندگان خارجی. بخشی که زمینه انتخاب در اون قطعاً گسترده‌تر خواهد بود. مطابق با پست قبل، خواهش می‌کنم هرکسی سه تا ده کتاب از بهترین داستان‌ها و رمان‌های خارجی‌ای که خونده رو معرفی کنه. فقط تا جایی که امکان داره کتاب‌های کمتر معروف رو معرفی کنید. کتاب‌هایی که حدس می‌زنید دیگران احتمال کمتری داره که سراغ‌شون رفته باشند؛ اما از دید شما کتاب خوبی بوده.

فایل pdf و word پست قبل رو تا آخر هفته تهیه می‌کنم. اگر کسی در این زمینه هم می‌تونه کمک کنه، هم اکنون نیازمند یاری سبزش هستیم. 

۳۸ نظر موافقین ۸ مخالفین ۰ ۰۳ ارديبهشت ۹۷ ، ۱۲:۳۷
آقاگل ‌‌
داشتم فکر می‌کردم حالا که جوّ حاکم بر اطرافمون داره به سمت کتاب و خرید کتاب پیش میره. و اغلب دوستان در حال تدارک لیست‌هایی برای خرید کتاب در نمایشگاه کتاب(یا خارج از اون) هستند، فرصت رو غنیمت بشمریم و خوانده‌ها و دانسته‌هامون رو با یکدیگر به اشتراک بگذاریم. به شخصه کمتر جایی رو می‌شناسم که به‌طور تخصصی به معرفی کتاب و نقد کتاب پرداخته باشه. و این موضوع خیلی وقتا کار من خواننده رو برای پیدا کردن یک کتاب مناسب به‌شدت سخت کرده. 
هدف از این پست (و احتمالاً دو سه پست آینده) ساختن فهرستی مناسب از کتاب‌هائیه که فکر می‌کنیم خوندنشون برای دیگران هم خالی از فایده نیست. پیشنهادم برای تهیه چنین فهرستی حرکت جزء‌به‌جزء و تفکیک شده است. 
برای مثال در ادامه همین پست، از رمان‌ها و داستان‌های ایرانی شروع کنیم. اگه هرشخص، لااقل سه و حداکثر ده کتاب از بهترین رمان‌ها و داستان‌های ایرانی‌ای که خونده پیشنهاد کنه؛ و در صورت امکان یک معرفی مختصر حداکثر سه تا چهار خطی هم برای اون کتاب بنویسه، در نهایت به فهرستی برگزیده از بین آثار ایرانی خواهیم رسید. نگران تکرار نام یک اثر هم نباشیم. طبیعتاً تکرار نام یک اثر نشون دهندۀ محبوبیت بیشتر اون اثره. کتاب‌های معرفی شده رو در نهایت به صورت فایلی pdf و word در خواهیم آورد. قطعاً این فهرست داشتنش نه‌تنها خالی از فایده نیست! بلکه سرشار از سود هم هست. و ان‌شالله نه‌تنها به درد خودمون که به درد آیندگان(!) هم خواهد خورد. پس خواهش می‌کنم استقبال کنید.
روزهای بعد هم دست به ساخت فهرستی برگزیده برای آثار خارجی، و ایضاً کتاب‌های مفید و تخصصی‌تر می‌زنیم. اگر ایدۀ خوبی هم برای ادامۀ روند داشتید به صورت خصوصی کامنت بگذارید. 
۵۳ نظر موافقین ۱۶ مخالفین ۰ ۰۱ ارديبهشت ۹۷ ، ۰۹:۱۴
آقاگل ‌‌

دوستان همکلاستان از هر دو نفرتان اظهار رضایت کرده بودند. مخصوصا یکی نوشته بود که... و... می‌خواهند هر چه را که خودشان یاد گرفته‌اند، به ما هم باد بدهند. من که #صمد باشم، به این یاد گرفتن و یاد دادن سخت معتقدم. یاد گرفتن اگر فقط بخاطر یاد گرفتن باشد، یک شاهی ارزش ندارد. یاد گرفتن باید بخاطر تأثیر در دیگران و ایجاد تغییر در محیط زندگی و آدم‌های دور و نزدیک باشد. _نامه‌ای به شاگردان مدرسه ممقان_

«صمد بهرنگی»

«نامه‌های صمد بهرنگی»

س.ن:

نکته اول اینکه نامبرده پای در کفش دچار کرده درونمایه اصلی این پست را برپایه فیشی از کتاب «نامه‌های صمد بهرنگی» گذاشتم که امیدوارم وی راضی باشد. (به قول آن بنده خدا، نبودهم آنقدر کتکش می‌زنیم که حلال حلالش به آسمان برود.) 

نکته دوم هم اینکه به‌احتمال فراوان تا آخر هفته در پرده غیبت به‌سر می‌برم.(دارم می‌رم جایی که نت نیست.) مبادا در روزهایی که من نیستم چالش زبان مادری زمین بماند. بنویسید، از دوستانتان هم بخواهید که بنویسند. لینک پست‌هایتان را هم در زیر پست چالش به اشتراک بگذارید. تشکرات آقاگلانه‌طور. 

نکته سوم اینکه حرف دیگری نیست، فقط برای بازگشت ما بسیار دعا کنید.

ایامکم سعیدا

الطافکم مزیدا

۳۳ نظر موافقین ۱۱ مخالفین ۰ ۰۶ اسفند ۹۶ ، ۱۴:۵۱
آقاگل ‌‌

جهان چون بزاری برآید همی

بدو نیک روزی سرآید همی

چو بستی کمر بر در راه آز

شود کار گیتیت یکسر دراز

بیک روی جستن بلندی سزاست

اگر در میان دم اژدهاست

شاهنامه تنها شامل رشادت‌های فردی نیست. و صحنه‌های نبرد جمعی نیز در آن نقش ویژه‌ای دارد. یکی از صحنه‌های زیبای نبرد که در شاهنامه روایت شده است نبرد معروف یازده رخ(یا دوازده رخ) است. نبرد یازده رخ در زمان پادشاهی کیخسرو فرزند سیاوش و نواده‌ی کی‌کاووس و افراسیاب تورانی اتفاق می‌افتد. وقتی افراسیاب در جنگ با ایرانیان مغلوب می‌شود برای جبران این شکست سپاهی فراهم می‌آورد و عزم حمله به ایران را می‌کند. پیران ویسه که از سرداران افراسیاب است مأمور حمله به ایران می‌شود. 

شبیخون کند تا در خان من

از ایران بیازند بر جان من

دلاور شد آن مردم نادلیر

گوزن اندر آمد ببالین شیر

برین کینه گر کار سازیم زود

وگرنه برآرند زین مرز دود

پیران ویسه پیرمردی با دانش است که به سیاووش پناه می‌دهد. دختر خودش را به عقد او در می‌آورد و برای انکه او را از مکر سرداران افراسیاب حفظ کند فرنگیس دختر افراسیاب را برای او خواستگاری می‌کند. پیران ویسه همچنین در فرار کیخسرو از توران نقش دارد و او را از مرگ حتمی نجات می‌دهد. اما حال مأمور حمله به ایران می‌شود. ایرانی که پادشاهش کیخسرو پسر سیاووش است. پیران ویسه اگرچه عاشق کیخسرو است ولی وطن پرستی را بر عشق خود برتری می‌دهد و به جنگ سپاه ایران می‌رود. گودرز فرماندهی سپاه ایران را بر عهده دارد. جنگ بین سپاه توران و ایران به طول می‌انجامد و بسیاری از پهلوانان تورانیان کشته می‌شوند و شکست سپاه تورانی نزدیک می‌شود. در نهایت پیمانی بسته می‌شود که برای آنکه پیروز جنگ مشخص شود با طلوع آفتاب یازده پهلوان از هر سپاه انتخاب شوند و با یکدیگر نبرد کنند. 

سپهدار ترکان برآراست کار

ز لشکر گزید آن زمان ده سوار

ابا اسب و ساز و سلیح تمام

همه شیرمرد و همه نیک‌نام

همانگه ز ایران سپه پهلوان

بخواند آن زمان ده سوار جوان

برون تاختند از میان سپاه

برفتند یکسر به آوردگاه

این جنگ در شاهنامه به نبرد یازده رخ مشهور است. از سپاه ایران فریبرز، گیو، گرازه، فروهل، رهام، بیژن، هجیر، گرگین میلاد، برته، زنگه شاوَران و گودرز انتخاب می‌شوند و به جنگ فریبرز، گروی زره، سیامک، زنگله، بارمان، رویین، سپَهرَم، اندریمان، کُهرَم، اَخواشت و پیران ویسه می‌روند. قرار بر این می‌شود که هر پهلوانی که پیروز شد با پرچم کشورش در بلندی برود. پهلوانان ایرانی یک به یک در صحنه نبرد حاضر می‌شوند و پس از پیروزی با درفش کاویانی به بلندی می‌روند تا نوبت به نبرد آخر می‌رسد. نبرد آخر بین پیران ویسه و گودرز است. گودرز از جانب کیخسرو فرمان یافته که پیران ویسه را زنده به ایران بیاورد. ولی در نبرد دو پهلوان پیران کشته می‌شود. ابیاتی که نبرد پیران ویسه با گودرز را شرح می‌دهد به زیبایی هرچه تمام تر سروده شده است.

بینداخت خنجر بکردار تیر

بیامد ببازوی سالار پیر

چو گودرز شد خسته بر دست اوی

ز کینه بخشم اندر آورد روی

بینداخت ژوپین بپیران رسید

زره بر تنش سربسر بردرید

ز پشت اندر آمد براه جگر

بغرید و آسیمه برگشت سر

برآمدش خون جگر بر دهان

روانش برآمد هم اندر زمان

چو شیر ژیان اندر آمد بسر

بنالید با داور دادگر

بران کوه خارا زمانی طپید

پس از کین و آوردگاه آرمید

زمانه بزهراب دادست چنگ

بدرد دل شیر و چرم پلنگ

چنین‌ست خود گردش روزگار

نگیرد همی پند آموزگار...

+فایل صوتی داستان که توسط میرجلال‌الدین کزازی خونده شده رو داخل کانال گذاشتم. اگر مایل به شنیدن بودید: اینجا

۷ نظر موافقین ۷ مخالفین ۰ ۰۴ بهمن ۹۶ ، ۱۱:۵۴
آقاگل ‌‌